Türkiye’de COVID-19

Örnek Reklam Alanı

#EvdeKal

Dünya geneline yayılan COVID-19 salgınının Türkiye’deki ilk tespit edilen COVID-19 vakası Sağlık Bakanlığı tarafından 10 Mart 2020’de açıklandı. Ülkedeki virüse bağlı ilk ölüm ise 15 Mart 2020’de gerçekleşti. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 1 Nisan 2020’de yaptığı açıklamada korona virüs vakalarının tüm Türkiye’ye yayıldığını açıkladı. 28 Mayıs 2020 itibarıyla Türkiye’de korona virüs ile enjekte olmuş toplam 4.461 kişinin hayatını kaybettiği, toplam vaka sayısının ise 160.979 olduğu açıklandı. Mevcut vakalardan 683 kişi yoğun bakımda tedavi görmekte olup, içlerinden 339 kişi solunum desteği almaktadır. 124.369 hasta ise iyileşti ve taburcu edildi. Bugüne kadar toplam 1.928.209 kişiye test yapıldı. 19 Nisan itibarıyla Türkiye vaka sayısında, salgının ilk başladığı ülke olan Çin’i geride bırakarak Fransa’nın ardından en çok vaka görülen 7. ülke olurken, gerçekleşen ölüm sayılarında ise 185 ülke arasında 13. sıraya yükseldi. Son olarak 10 Nisan’da paylaşılan verilere göre 28 bin vaka ile İstanbul en çok vakanın olduğu şehir olurken onu sırasıyla İzmir, Ankara, Kocaeli ve Konya takip etti.

Salgın Türkiye’de sosyal, ekonomik, siyasi, iktisadi, idari, hukuki, askerî, dinî ve kültürel alanlarda birçok önemli etkilere ve sonuçlara neden olan radikal kararlar alınmasına neden oldu. Ülkede ilk, orta ve liselerde eğitim-öğretim askıya alınırken, bütün üniversitelerde bahar dönemi dersleri iptal edilerek sınavlar ertelendi. Diyanet İşleri Başkanlığı başta cuma namazı olmak üzere cami ve mescitlerde cemaatle namaza ara verildiğini duyurdu. Tüm restoranlar, kafeler, müzeler, dershaneler, kurslar, alışveriş merkezleri, oteller; berber, kuaför ve güzellik merkezleri; kahvehaneler, spor salonları, konser mekanları, gece kulüpleri, dernek lokalleri ve düğün/nişan salonları geçici süreliğine kapatılırken; tüm vatandaşların ormanlarda, park ve bahçelerde piknik ve mangal yapmaları yasaklandı. Ülkedeki bütün futbol ligleri ertelendi ve tüm spor müsabakaları bir sonraki açıklamaya kadar iptal edildi. Millî Savunma Bakanlığı askerî kışlalarda tüm celp, sevk ve terhis işlemlerinin bir ay boyunca ertelendiğini duyurdu. Salgının cezaevlerine sıçraması ve oluşabilecek kamu düzeninin bozulması riski ile cezaevlerindeki doluluğu azaltmayı amaçlayan infaz indirimini öngören yasanın mecliste kabul edilmesiyle yaklaşık 90 bin mahkûm ve tutuklunun tahliye edilmesine başlandı. Af yasasında; terör, cinayet, uyuşturucu ve cinsel suçlar kapsam dışında bırakıldı. Hâkimler ve Savcılar Kurulu tutuklu ve acil işler ile zaman aşımı davaları dışındaki tüm duruşma, müzakere ve keşiflerin 15 Haziran’a kadar durdurulduğunu açıkladı. Başta Türk Hava Yolları olmak üzere bütün havayolu şirketleri tüm yurtdışı ve yurtiçi uçuşlarını ikinci bir duyuruya kadar sonlandırdığını duyurdu. Market ve pazar gibi toplu alanlarda maske kullanma zorunluluğu yürürlüğe konuldu. Şehirler arası seyahatler valilik iznine bağlandı ve toplu taşıma araçlarında seyrek oturma düzeni uygulaması başlatıldı. Yüzlerce yerleşim yeri, köy ve kasaba COVID-19 tedbirleri kapsamında karantinaya alındı.

Pandeminin ekonomik etkilerini en aza indirgemek için birçok düzenlemeye gidildi ve destek paketleri açıklandı. Özel ve kamu sektöründe asgari personelle, esnek çalışma sistemine geçildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı birçok kalemde vergileri düşürdüğünü, ertelediğini veya feragat ettiğini açıkladı. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yasa uyarınca, işverenlere üç ay süreyle işten çıkarma yasağı getirildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan yaptığı bir konuşmada salgını, ekonomik sonuçları itibarıyla II. Dünya Savaşı’ndan sonraki en büyük kriz olarak niteledi. Hükûmet, salgının yayılım hızını düşürmek ve insanlar arasında sosyal mesafeyi korumak için ilk olarak 65 yaş ve üstü kişilere sokağa çıkma yasağı uygulaması başlattı. Daha sonra bu kısıtlamayı 20 yaş ve altı çocuk ve gençleri de kapsayacak şekilde genişletti. Halka, ülke dışına seyahat etmemeleri ve ayrıca mecbur kalmadıkça evden çıkmama çağrısı yapıldı. 11-12 Nisan 2020’de ise, 2000 yılındaki nüfus sayımından 20 yıl sonra ilk kez geniş çaplı bir sokağa çıkma yasağı ilan edildi. İçişleri Bakanlığı, Türkiye nüfusunun yüzde 78’ine denk gelen 64 milyon kişinin yaşadığı 30 büyükşehir ile akciğer hastalıklarının sık görüldüğü Zonguldak ilinde hafta sonu iki gün boyunca sokağa çıkma yasağı uygulanacağını iki saat öncesinden duyurdu. Bunun üzerine yasağın uygulanacağı birçok şehirde vatandaşlar market ve fırınlara akın ederek uzun kuyruklara, kargaşa ve yoğun kalabalıkların oluşmasına neden oldu. İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, yasağın zamanlaması ve uygulanış yöntemi konusundaki eleştirileri kabul ettiğini açıkladı ve ertesi gün istifa ettiğini duyurdu. Fakat Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından istifası kabul edilmedi ve göreve devam edeceği açıklandı. Sokağa çıkma yasağı uygulaması bir sonraki hafta sonu da devam ettirildi. 20 Nisan’da Cumhurbaşkanı Erdoğan, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin kuruluşunun 100. yıl dönümü ile ramazan ayının ilk üç gününü de içine alan 23-26 Nisan tarihleri arasında sokağa çıkma yasağının otuz büyükşehir ve Zonguldak’ta devam ettirileceğini duyurdu. 23-26 Mayıs 2020 tarihleri arasında ise 81 ilin tamamında, arife günü ve Ramazan Bayramı’nın da dahil olduğu dört gün boyunca sokağa çıkma yasağı uygulandı.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu 5 Mayıs’ta yaptığı açıklamada yurt dışında korona virüsten 473 Türk vatandaşının hayatını kaybettiğini açıkladı. Çavuşoğlu ayrıca, 103 ülkeden 65 binden fazla Türk vatandaşının tahliye edilerek Türkiye’ye getirildiğini belirtti. 116 ülke Türkiye’den yardım talebinde bulunurken, aralarında salgının en çok etkilediği Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, İspanya, İtalya ve İran’ın da olduğu 44 ülkeye içlerinde N95 maske, tulum, koruyucu gözlük, solunum cihazı, test kiti ve siperliklerinde bulunduğu tıbbi yardım malzemesi gönderildi.

Ocak 2020

10 Ocak’ta Türkiye’de KOVID-19 hastalığı ile mücadele için Sağlık Bakanlığı bünyesinde Korona virüs Bilim Kurulu oluşturuldu.24 Ocak’ta Sağlık Bakanlığı havaalanlarına termal kameralar kurdu. Bakanlık ayrıca Çin’den gelen yolcuları ilave taramalara tabi tutmaya başladı ve korona virüs enfeksiyonunun belirtilerini gösteren herkesin karantinaya alınacağını bildirdi. Gösterimler daha sonra, çok sayıda onaylanmış vaka bildiren ülkeleri içerecek şekilde genişletildi. Havaalanlarındaki diğer tedbirler arasında kızılötesi taramalar, tüm gümrük kapılarının dezenfeksiyonu, ücretsiz maskeler ve talimat broşürleri dağıtılması yer aldı. 31 Ocak’ta Türk Hükûmeti, 34 Türk vatandaşını ve diğer ülke vatandaşlarını Vuhan’dan almak için bir  uçak gönderdi.

Şubat 2020

3 Şubat’ta Türkiye, Çin’den gelen tüm uçuşları durdurduğunu açıkladı.[11] 23 Şubat’ta İran makamları Türkiye’nin İran’ın Kum kentini karantinaya alma tavsiyesine uymayınca İran sınırı kapatıldı ve İran ile yapılan uçak seferleri tek taraflı olarak askıya alındı.

Mart 2020

8 Mart’ta bazı illerde halka açık yerlerde ve toplu taşıma araçlarında dezenfeksiyon yapılmaya başlandı. İstanbul’da belediye metrobüs istasyonlarına el dezenfektanları kurmaya karar verdi.[15] 10 Mart’ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Avrupa’ya seyahat ederken virüse yakalanan bir Türk erkeğin ülkenin ilk korona virüs vakası olduğunu açıkladı.[16] Hasta açıklanmayan bir hastaneye tecrit edildi ve hastanın aile üyeleri gözlem altına alındı.

Nisan 2020

1 Nisan 2020’de Sağlık Bakanı Fahrettin Koca tarafından, enjekte olmuş toplam 277 kişinin öldüğü, mevcut vaka sayısının ise 15.679 olduğu açıklandı. Aynı zamanda 81 ilin tamamında vakanın olduğunu, 39 ilde ise ölüm olduğu açıklandı.[52] En çok vaka ve ölüm tespit edilen il 8.852 vaka ve 117 ölüm ile İstanbul olarak açıklandı. İstanbul’u 853 vaka ve 18 ölüm ile İzmir ve 712 vaka ve 7 ölümle Ankara takip etti. Ayrıca 601 sağlık çalışanının enjekte olduğu, 1 doktorun hayatını kaybettiği belirtildi.

Mayıs 2020

İBB Bilimsel Danışma Kurulu toplantı sonuçlarını paylaştı ve 16-26 Mayıs tarihlerini kapsayacak şekilde 7+4 gün sokağa çıkma kısıtlamasının ilan edilmesinin gerektiğini açıkladı. Normalleşme adımlarının konuşulmaya başlanmasının risklerine değinilen açıklamada şöyle söylenmiştir: “Sağlanan plato yürütülen kısıtlama yönergelerine halkımızın büyük ölçüde uyması sonucunda başarılmıştır. Bu iyilik hali bir rahatlama ya da önlemlerde geçici bir gevşemeyi getirmemelidir. İBB Bilimsel Danışma Kurulu tarafından hazırlanan raporda kısıtlamalardaki geçiş dönemi fazlar hâlinde tanımlanmış ve nasıl bir geçiş süreci gerektiği ayrıntılı olarak işlenmiştir.”

Ekonomi

Türkiye’nin tıbbi malzeme yardımı yaptığı ülkeler

18 Mart’ta açıklanan, 100 milyar ₺’lik ekonomik tedbir paketinden bazı maddeler:

  • Krizden en çok etkilenen hizmetler sektöründeki işverenlerin vergi yükümlülükleri, SGK primleri ve kredi borçları ertelenecek.
  • Kredi Garanti Fonu (KGF) limiti yükseltilerek teminat sorunu nedeni ile kredi alamayan firmaların banka kredilerine erişimi kolaylaştırılacak.
  • Kısa çalışma ödeneği ile üretime ara veren iş yerlerinde çalışanlara geçici gelir desteği sağlanacak.
  • İhtiyaç sahibi ailelere 2 milyar ₺’lik bir kaynak aktarımı yapılacak.
  • Otellerden tahsis edilen konaklama vergisi kasım ayına kadar uygulanmayacak.
  • 500 bin liranın altındaki konutlarda kredilendirilebilir miktarını yüzde 80’den yüzde 90’a çıkartacak, asgari peşinatı yüzde 10’a düşürülecek.
  • Virüsün yayılmasına karşı alınan tedbirlerin etkisiyle Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında temerrüde düşen firmaların kredi siciline “mücbir sebep” notu düşülmesi sağlanacak.
  • İç hava yolu taşımacılığında 3 ay süreyle KDV oranı yüzde 18’den yüzde 1’e indirilecek.
  • En düşük emekli maaşı 1.500₺’ye yükseltilecek.

Açıklanan önlem paketi ekonomistler ve politikacıların arasında bulunduğu kurumlar ve kişiler tarafından çeşitli eleştirilere uğradı. Paketin kaynağının nereden sağlanacağının belirtilmediği, detaylı bir eylem planından çok ayrıntıların zaman içerisinde belirleneceği genel konu başlıkları niteliğinde olduğu söylendi. İnsanların evde kalmaya teşvik edildiği bir dönemde, hava yolu yolcu taşımacılığı, turizmi destekleyen vergi indirimleri ve konut kredilerinin peşinat oranının düşürülmesi gibi maddelerin olması eleştiri konusu oldu ve sektörlere istihdam desteği verilmesi gerekliliği vurgulandı.

Örnek Reklam Alanı

#EvdeKal