Kalite Planlaması Araçları

Reklam Alanı

Reklam buraya

                   

                TKY kavramı ilk olarak 1945’ de savaş sebebiyle ortaya çıkmıştır (Miyauchi, 2000). Savaş sırasında tüm                     erkeklerin silah altına alınması fabrikalarda kadınların ve yaşlıların çalışmasını zorunlu kılmıştır. İş hakkında            bilgisizlik, kalite kontrolünü beraberinde getirmiştir. Savaş sonrasında ise ‘’kalite’’ kavramı sanayi ve ticaret                  alanına girmiştir.

            Önceleri üretim sonucunun denetlenmesi şeklinde uygulanan kalite kontrolü, ‘’kalite’’nin  gelişmenin anahtarı olduğu bilincinin yerleşmesiyle üretim aşamasına girmiş ve böylece kalitenin sorumluluğu müfettişten üreticiye geçmiştir. Bu durum, üreticinin kalite ve kaliteli mal tanımını çok iyi bilmesi ihtiyacını beraberinde getirmiştir (Miyauchi, 2000). Üretim aşamasındaki kalite anlayışını ürünün tasarım aşamasındaki kalite araştırmaları takip etmiş ve bu kavram pazarlama alanında pazarlamacının müşteri taleplerini tasarım bölümüne iletmesini sağlamıştır.

Şekilden de görülebileceği gibi müşteri talepleri pazarlama aşamasından tasarım sürecine kalite konusunda sürekli geri bildirim sağlamaktadır. Bu aşamada kalitenin sürekli iyileştirilmesi kaçınılmazdır. Bu iyileştirme Taptık’a (1998) göre ürün ve kalite geliştirmek adına gerçekleştirilecek TKY çerçevesinde yürütülen çalışmalara çözüm üretmek için kullanılan ‘’kalite araçları’’ ile mümkündür.

Bu araçlar, üretim sürecinde kalite geliştirmeye katkıda bulunmak amacıyla yoğun olarak kullanılırlar (Taptık, 1998). Özellikle uygulama sürecinde problemlerin tespit edilmesi ve çözülmesine yönelik bilgi ve veri üretimini kolaylaştırmak ve sistematik bir biçimde bu bilgi ve verileri değerlendirmek amacına yönelik olarak tasarlanan bu kalite araçları sayısal ve görsel nitelikleri yardımı ile olayların kolay anlaşılmasına ve yorumlanmasına olanak verirler (Taptık, 1998, s.56).

“Bir resim bin kelimeye bedeldir.” sözünden hareketle, kalite araçları verileri basit ve özetlemiş şekilde gösteren resimler sağlar. Bu süreç geliştirme araçları bilgileri sergilemek için kullanılırlar. Bazen bir aracın çıktısı, bir başka aracın girdisini oluşturur. Eğer uygun olarak kullanılırsa, süreçlerin geliştirilmesinde bu araçlar son derece güçlüdür. Araçlar sizin yerinize karar vermezler, fakat sizin daha iyi kararlar vermenize yardımcı olmak için size bilgi sağlarlar. Araçların kullanımından habersiz olmanız durumunda, kararlarınız yetersiz veriye, yanlış veriye dayanacak veya hiç veri kullanmadan karar vermek zorunda kalacaksınız (http://www.idea.com.tr/arsiv/arsiv/str_opr_planlama.htm).

Bu araçların sayısı oldukça fazladır ve kaliteli ürün geliştirme aşamalarında kullanıldıkları basamaklara bağlı olarak sınıflandırılabilir. Ancak uygulama aşamasında ürün ve kalitenin iyileştirilmesinde Yedi Kalite (7K) aracı olarak adlandırılan araçlar çok sık kullanılır.   Ishikawa kaliteyle ilgili problemlerin %95’inin bu araçlar yardımıyla çözülebileceğini belirtmektedir (Yenginol, 2000). Bu yedi kalite aracı (kalitenin iyileştirilmesi sürecinde ortaya çıkan problemleri çözme araçları) içerisinde yer almasa da her bir kalite aracının uygulanmasında kullanılan ve problemlerin çözümünü kolaylaştıran fikir üretme ve geliştirme aracı beyin fırtınasıdır.

Hemen her şeyin müthiş bir hızla değiştiği günümüzde, yönetici ve işgörenlerin düşünce kalıplarında ve örgütsel yapılarda bir değişiklik yapılmaksızın, bugünün problemlerini dünün örgüt biçimleri ve yönetim anlayışlarıyla çözmeye çalışmak, anlamlı bir yaklaşım olarak kabul edilemez (Aydemir, 2000). Dolayısıyla, yeni yönetim yaklaşımlarına ve örgütlenme biçimlerine ihtiyaç bulunmaktadır. İşte TKY, bugünün sorunlarını çözebilecek ve dolayısıyla bütün işletmelerin geliştirmeleri gereken modern bir yönetim anlayışıdır.

BEYİN FIRTINASI

            Özden (1998), beyin fırtınasını, ‘’bir probleme çözüm getirmek ve çeşitli konularda fikir ve düşünce üretmek için kullanılan bir teknik’’ olarak tanımlıyor (s.161). Beyin fırtınası, ortak sorunlar, toplanacak veriler, çözüm önerileri, uygulama önerileri ve karşılaşılabilecek engeller gibi konularda bir fikir listesi oluşturmak amacıyla yapılır. Beyin fırtınasında uyulması gereken kurallar şunlardır:

  1. Toplantıya katılan her kişiye eşit söz hakkı verilmeli.
  2. Zaman sınırlandırılması olmamalı.
  3. Konuşmacıya müdahale edilmemelidir.
  4. Konuşmacılar eleştirilmemelidir.
  5. Değerlendirme yapılamaz.
  6. Sırasıyla söz alınır. Sırası  geldiğinde söyleyeceği olmayan pas geçer.
  7. Konuşmacı söz aldığında sadece bir öneride bulunabilir.
  8. Herkes pas geçinceye kadar devam edilir
  9. Pas geçenler çoğaldıktan sonra sıra takip edilmeden söz verilebilir (İşsever ve arkadaşları. 2001, s.27).

Beyin fırtınası düzenli veya düzensiz olmak üzere iki şekilde yapılabilir.  Düzenli Beyin Fırtınasında Herkese sıra ile düşüncesi sorulur. Kimse ve hiçbir düşünce atlanmaz. Açıklama esnasında tartışma ya da kritik yapılmaz. (Düzensiz beyin fırtınasında takım üyeleri sıra ile değil diledikleri zaman fikir verirler.) (Köksal, 2001, s.2).

Beyin fırtınasının amaçları; sorun saptama aşamasında; olası nedenleri, karar alma aşamasında; düzeltici etkinlikleri, planlama aşamasında; gelecekte karşılaşılacak olası sorun ve nedenlerini saptamaktır (http://mlokurs.virtualave.net/dosya_mlo/10_3.htm).

Beyin fırtınasından amaç çok sayıda fikir üretmektir. Konuşmayı dinleyen insanlarda meydana gelen çağrışımlar çok kısa sürede fikirlerin artmasını sağlar. Üyelerin  birbirlerini etkilemesi de   fikir sayısının artmasına neden olan  etkenlerden biridir. Bu nedenle konuşmacıların toplantıda birbirlerini rahatça görebilecek ve duyabilecek  şekilde oturmaları gerekir. “U”oturuşu düzeni  uygun oturma  şeklidir. Toplantı sonunda üretilen tüm fikirler grup üyeleri tarafından görülmelidir. Beyin fırtınası tekniği 1+1=3 yapan bir tekniktir. Kişilerin bir arada olmalarıyla sinerji ortaya çıkar. Sinerji etkileşimden çıkan güç demektir.

AKIŞ ŞEMASI

Akış diyagramları, gerek problem çözme, gerekse ürün geliştirme amacına yönelik eşzamanlı mühendislik çalışmalarında rotayı belirlemekte kullanılan ilk harita niteliğindedir (Taptık, 1998, s.64).    

Akış şemaları, bir süreçteki bütün adımların resimsel ifadesidir (Köksal, 2001, s.5). Bu resim, bir bilgisayar programının temel mantığı ile çok benzerdir. Olayların sırasını açık olarak anlamaya yardımcı olur. İyileştirme fırsatlarını belirlemeye yardımcı olur. Veri toplanacak alanları ve teknikleri tarif etmeyi kolaylaştırır. İşsever ve arkadaşlarına (2001, s.16) göre, bir akış şemasında süreç basamakları doğal sırasında gösterilir. Böylece, uygulamada sürecin nasıl işlediği  kontrol edilerek ortaya çıkabilecek olası sorunlar  daha ilk adımda tespit edilerek düzeltilir. Bu araç özellikle plânlama aşamasında, zorlukların sezilip gerekli önlemlerin alınmasına yardım eder.

Örneğin stratejik plânlama aşamasındaki bir eğitim kurumunda kapsamlı bir akış şeması çizilerek; kurumun eğitim politikası, amaçları, strateji ve aksiyon plânı ve değerlendirme yöntemleri verilebilir. Okulun değişim sürecinde bu tür bir şemanın hazırlanması daha iyi iletişim ve eyleme çoğulcu katılımın sağlaması açısından yarar sağlar. Çünkü tüm safhalar daha başlangıçta ortaya konmakta ve uzun vadeli daha kapsamlı bir değişime ışık tutmaktadır. Taptık’a (1998, s.63) göre, akış diyagramlarının hazırlanması basit olmakla birlikte bazı kurallara uyulması gereklidir. Bu kurallar:

  1. Akış diyagramının hazırlığıyla doğru kişilerin ilgilenmesi önemlidir.
  2. Prosesle veya ürünle ilgili tüm grup üyeleri bu çalışmaya katılmalıdır.
  3. Tüm veriler her zaman herkes tarafından görülebilmelidir.
  4. Çalışma için yeterli zaman ayrılmalıdır.
  5. Soruların artışı olumlu gelişme olarak görülmeli ve soruların, akış diyagramının hazırlanmasında anahtar rolü oynadığına inanılmalıdır.

Akış şeması genellikle aşağıdaki yöntem izlenerek oluşturulur:

1.      Süreçteki bütün olaylar listelenir.

2.      Bu olaylar akış şeması sembolleri kullanılarak sınıflandırılır.

3.      Semboller isimlendirilerek ve birleştirilerek akış şeması çizilir.

Bir süreci iyileştirmek için, akış şemasındaki her olay için performans ölçütü değeri gösterilebilir (bunun için veri toplamak gerekebilir). Akış şeması, iyileştirme, tutarsızlıklar, kayıplar v.b. için potansiyel alanlar belirlemek üzere gözden geçirilebilir. Akış şeması, veri toplanması ve incelenmesi gereken alanları daha iyi görebilmek için kullanılabilir. Proses hakkında akış diyagramı yardımı ile bilgi edinecek bir kişi şu adımları izlemelidir;

  1. Prosesin uygulanan halinin akış diyagramını çizmeli,
  2. Her şeyin doğru gitmesi halinde prosesin olması gereken durumunun akış diyagramını çizmeli,
  3. İki diyagramı karşılaştırarak problemin ortaya çıkabileceği farklılık olan yerleri belirlemelidir (http://www.kaliteofisi.com/tky_istatistik.asp).

 

KAYNAK :http://www.angelfire.com/ex/erdogansonmez/makale/problem.htm

Reklam Alanı

Reklam buraya

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*