BİLGİ YÖNETİMİ

Reklam Alanı

Reklam buraya

BİLGİ YÖNETİMİ

İnsanoğlu var olduğu günden beri bilgiden faydalanmak üzere bilgiyi kullanmak istemiş ve bilgi yönetiminin giderek önem kazanmasına sebep olmuştur. Bilgi teknolojilerinin sosyal ve örgütsel yapıları biçimlendirirken çok etkin olduğu bilgi toplumu ise bilgiye değer veren, bilgi üretebilen, bilgiyi kullanabilen ve etkin bir biçimde yönetebilen toplumdur. Sanayi toplumundan bilgi toplumuna geçişte, yöneticilerin örgüt süreçlerinin işleyebilmesi, örgütün etkinlik ve rekabet üstünlüğü elde edebilmesiyle ilgili bilgiye ihtiyaç duymaları bilgi yönetimi konusuna güncellik kazandırmıştır. Örgüt fonksiyonlarından biri olan bilgi yönetimi, bilgi teknolojileri aracılığıyla karar verme sürecine ve diğer stratejik amaçlara önemli destekler sağlamaktadır.

Bilgi yönetimi temel olarak örgüt ortamında sürekli artan bilgi kapasitesini güncellemek, oluşan bilgilerin ulaşılabilir ve gerekli olanlarını ve bunlara ulaşmak için gerekli olan işlemlerin tanımlanması ve analizini kapsayan ve bunların örgüt çalışanlarıyla paylaşılmasını sağlayan bir disiplindir.

Bilgi yönetimi bilginin verimli bir şekilde teknolojik uygulamalara dökülmesindeki süreçlerin tanımlamalarını, modellenmesini ve organizasyonun amaçları doğrultusunda bilginin kullanılması için yapılması gereken hareket planını kapsar. Bilgi yönetimi, üretken (değer yaratıcı) bilginin elde edilmesi, paylaşılması, geliştirilmesi ve kullanılması ile ilgilidir.

BİLGİ YÖNETİMİNİN TEMEL EYLEMLERİ

  1. Bilgiyi Yaratmak: Yaratmak bir bilim değildir, sanattır. İnsan konuları kendisi belirler, ancak bilgileri yaratamaz. Çünkü bu sabırlı bir çalışmayı gerektirir.
  2. Çekirdek Bilgiyi Ele Geçirmek:  Gerek duyulan bilgi türleri hakkında giderek artan bilinçlenme.
  3. Bilgiyi Kullanıma Sokmak: Bilgi parçalarının ilerideki muhtemel kullanımları için hazır duruma getirilmesine yönelik çalışmadır.
  4. Topluluklar Arası Paylaşım: Organizasyon ve uygulama topluluklarının bir araya gelmesi ve gerektiğinde dağılması için araçlar ve uyarıcı nedenler sağlanmalıdır.

BİLGİ YÖNETİMİNİN ALANLARI

Bilgi yönetiminin inceleme alanlarından bazıları şunlardır:

  1. Ümit Verici Bilgi Alanları: Başlangıç dönemi olmasına karşın örgütün değişimi için gizli bir güce sahiptirler.     
  2. Öz Bilgi Alanları: Bir örgütü diğer örgütlerden ayıran bilgilerdir.                         
  3. Temel Bilgi Alanları: Bunlar örgütler için vazgeçilmeyecek kadar önemlidirler ve tüm örgütlerde benzerlik gösterirler.
  4.  Geçerliliğini Yitirmiş Bilgi Alanları: Başarılı bir örgütte hiçbir etkileri yoktur.
  5. Kritik Bilgi: Örgütün yaşamsal bilgi merkezidir ve örgütün gelişmesi, verimliliği… Vs bu bilgiye bağlıdır.

 BİLGİ YÖNETİMİNİN AMACI

Bilgi yönetiminin öncelikli amacı, örgütün çevresinde meydana gelen bilimsel ve teknolojik yenileşmeler ile kavramsal gelişmelerden örgütün zamanında haberdar olmasıdır. Bu öncelikli amacının dışında da mutlaka bazı amaçları vardır. Bu amaçları şu şekilde sıralayabiliriz.

bilgi yönetimi ile ilgili görsel sonucu

Bilgi yönetiminin amaçları şu şekilde belirtilebilir:

  1.  Bilgi deposu oluşturmak, 
  2.  Bilgiye ulaşmayı geliştirmek,          
  3.  Bilgi ortamını çoğaltmak,
  4. Bir servet olarak bilgiyi yönetmektir.

BİLGİ YÖNETİM SÜRECİ

Her şeyde olduğu gibi bilgi yönetiminin uygulanmasında da belirli bir süreç vardır. Bu bölümde biri Galagan’a ait diğeri ise Bhatt’a ait olmak üzere iki çeşit bilgi yönetim sürecini ele alacağız ve incelemeye çalışacağız. Bunların açıklanmasına geçecek olursak öncelikle Galagan’a göre bilgi yönetim sürecinin nasıl olduğunu açıklayabiliriz:

  1.  Yeni bilgi üretimi,                 
  2.  Dış kaynaklar aracılığı ile  bilgiye ulaşma, 
  3.  Bilgiyi dokümanlar, veri tabanı, donanım ve  bunların formunda temsil etme,
  4. Bilgiyi, süreçler, ürünler ve hizmetler içerisine yerleştirme,
  5. Var olan bilgiyi örgüt içine aktarma,
  6. Karar vermede ulaşılabilir bilgiyi kullanma, 
  7. Kültür ve özendirmeler aracılığı ile bilgi genişlemesini kolaylaştırma,             
  8. Bilgi yönetimi kavramının etkisi ve bilgi servetlerinin değerini ölçmedir.

Bhatt ise bilgi yönetimi sürecini beş aşama olarak kabul etmiştir:

  1. Bilgi yaratma: Örgütün yararlı fikir ve çözümler geliştirme yeteneğini içermektedir.
  2. Bilgiyi geçerli kılma: Edinilen bilginin çevre yararına kullanılabilmesi için süzülmesi ve şekillendirilmesi.
  3. Bilgi sunumu: Örgüt üyelerine bilgiyi gösterme yollarını içerir.
  4. Bilgi dağılımı: Örgütsel teknolojiler, teknikler ve insanların birbirleri ile olan etkileşimleri bilgi dağılımını sağlar.
  5. Bilgi uyarlama: Örgütün doğru bilgiyi, doğru yerde ve doğru şekilde kullanmasıdır.

 

BİLGİ PAYLAŞIMININ BAŞLICA ARAÇ VE YOLLARI

Bilgi paylaşımının başlıca araç ve yollarını ise şöylece saptamak mümkündür.

  1.  Resmi sosyal iletişim ağları
    bilgi PAYLAŞIMI ile ilgili görsel sonucu
  2. Gayri resmi sosyal iletişim ağları
  3.  Takım çalışması
  4.  Uygulama toplulukları
  5.  Örgütsel öğrenme
  6.  Dedikodu
  7. Resmi yapılanmış teknolojik iletişim ağlarının oluşturulması ve kullanımı.

BİLGİ YÖNETİMİNDE BAŞARI

Bilgi yönetimi sistemince kurum içi bilgi paylaşımının gereğince yürütülebilmesi için kimi unsurların kurum yönetimince inançla benimsenmesi gerekmektedir. Bunları ise şöylece belirtebiliriz:

  •  Bilgi yönetiminin kurum yöneticileri tarafından bir kurum stratejisi olarak kabul edilmesi
  •  Kurum içerisinde bilgi üretim, depolama ve erişim, paylaşım ve kullanımını resmi veya gayri resmi olarak sağlayacak teknolojik altyapının oluşturulması
  •  En önemlisi ise, kurum içi bilgi paylaşımını özendirecek güven ortamını ve ödüllendirme sistemini kapsayan, demokratik ve her tür iletişime açık bir kurum kültürünün oluşturulması ve geliştirilmesidir.

BİLGİ YÖNETİMİNİN YARARLARI

Bilgi yönetimi elbette ki kurum ve örgütler için gerçekten de çok faydalıdır. Bilgi yönetimi ile örgütlerin:

  1.  Verimliliği arttırabilir,                                                                                                            
  2.  Pazarda daha yaratıcı ve becerikli işlemler yaparak Pazar durumu arttırabilir,
  3.  Örgütün devamlılığını arttırabilir,                                                                                      
  4.  Örgütün karını arttırabilir,                                                                                
  5.  Ürün gelişimi ve pazarlama arasındaki etkileşimi en uygun hale getirebilir,
  6.  Örgütün etkinlik alanı ile ilgili yeterliklerini geliştirebilir,
  7.  Yeni bilginin, teknoloji, donanım ve birleşimlerin üretimi ya da alımı gibi karar verme süreçlerinde daha iyi bir zemin oluşturabilir,
  8.  Bilgi iş görenleri arasında iletişimi geliştirebilir,
  9.  Bilgi iş görenlerinin örgütte kalmasını sağlayabilir,
  10.  Örgütün asıl etkinliğinde ve yaşamsal olan örgüt bilgisinde odaklanmasını sağlayabilir.           

BİLGİ YÖNETİMİ UYGULAMALARINDAKİ ENGELLER

Bilgi yönetimi uygulamalarında çeşitli faydalar, yöntemler… vs olduğu gibi çeşitli engeller de vardır. Bu engelleri 3 ana başlıkta toplayarak inceleyebiliriz. Bunları organizasyon açısından engeller, takım – grup açısından engeller ve bireysel açıdan engeller olmak üzere inceleyeceğiz.

  A)-Organizasyon açısından engeller:

  1.  Bilgi tabanını oluşturmak zaman alıcı, çalışan yoğun ve maliyetli
  2.  Bireyler yoğundur ve bilgi yönetimi ek işler getirir
  3.  Bilgi tabanlı sistem teknolojisi sınırları
  4.  Geçici proje takımlarını izlemenin zorluluğu
  5.  Gereksiz enformasyon
  6.  Aşırı enformasyon
  7.  Çalışanların sistemin hiçbir yararını görmemesi
  8.  Kapalı bilgilerin kodlanmasının zorluğu
  9.  Anlaşmazlığın artması
  10. Bilgi yönetiminin bireyleri kontrol etmesi
  11. Bilgi oluşumunda güçlü pozitif kültüre ihtiyacın olması
  12. Bilgi müdürünün varlığının yanlış mesajı vermesi.

   B) Takım – grup açısından engeller:

  1. Bireysel çabaların ödüllendirilmesi bilgi biriktirmeyi cesaretlendirecektir
  2. Yönetim ve meslektaşlar tarafından eleştirilme korkusu
  3. Diğer disiplinlere olan saygının olmaması
  4. Güven, saygı ve ortak amaçların olmamasının çabaları yok etmesi
  5. Takım süreçlerinin belgelenmesinin ek işler gerektirmesi  

      C) Bireysel açıdan engeller:

  1. Bilgi paylaşımı isteksizliği
  2. Bilginin güç, ilerleme veya ödül / ceza kaynağı olması
  3. Profesyoneller arasındaki rekabet
  4. Bilginin Ödüllendirilmesi
  5. Uzmanlığın değer ve statüsü duygusu
  6. Bilginin kaybedilmesinin bireyin değerini azaltacağı korkusu 

         KAYNAKÇA

  • CELEP, Cevat; Bilgi Yönetimi, Ankara, 2003.
  • BARUTÇUGİL, İsmet; Bilgi Yönetimi, İstanbul, 2002.
  • TÜRK, Murat; Küreselleşme Sürecinde İşletmelerde Bilgi Yönetimi, İstanbul, 2003.
  • DEMİREL, Erkan Tural; Bilgi Yönetimi (yayınlanmamış Yüksek Lisans Ödevi), Malatya, 2002.
  • ÇINAR, İkram; Bilgi Yönetimi (Powerpoint sunusu), Malatya.
  • ÇINAR, İkram; Bilgi Yönetimi Nedir? (Powerpoint sunusu), Malatya.
  • ÇINAR, İkram. Eğitim Örgütlerinde Bilgi Yönetimi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi) Hacettepe Üniversitesi, SBE. 2002.

Reklam Alanı

Reklam buraya

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*